Najprostsze wirusy wymagają zazwyczaj, aby nieostrożny użytkownik przez przypadek przekazał lub wysłał danego wirusa. Niestety większość bardziej zaawansowanych i wyrafinowanych wirusów, czyli tak zwane robaki, są w stanie samodzielnie się powielać i rozsyłać za pośrednictwem aplikacji do obsługi poczty elektronicznej, komunikatora czy innego narzędzia służącego do kontaktowania. Kolejną bardzo groźną grupą wirusów są tak zwane konie trojańskie. Z założenia, konie trojańskie mają wyglądać i sprawiać wrażenie użytecznych programów.
Prawda jest jednak taka, że to tylko zasłona, która ma zachęcić użytkownika do pobrania i zainstalowania. Co ciekawe, niektóre programy trojańskie nie ujawniają się zaraz po instalacji, działają one wedle swoich założeń, są użyteczne, jednak w tle uszkadzają system lub rozprzestrzeniają się w sieci za pomocą zainfekowanego komputera. Jak wirus przejmuje kontrolę nad systemem?
Wirusy przejmują kontrolę nad systemem poprzez zarażanie plików systemowych w rejestrze. Dalsze działanie wirusa polega na stałym infekowaniu kolejnych programów, plików oraz całych partycji dyskowych. Wirusy, które atakują pliki nazywane są wirusami plikowymi, te, które atakują dyski to wirusy dyskowe itd. Nowoczesne wirusy są na tyle zaawansowane, że potrafią samoczynnie się ukrywać, kodować i zmieniać strukturę po to, aby jak najtrudniej je było odnaleźć i unieszkodliwić.